Kaas en geschiedenis

Kaas maken in de MiddeleeuwenAl duizenden jaren geleden ontdekten de mensen dat je van melk allerlei producten kunt maken. Jagers zagen 11.000 jaar geleden hoe pasgeboren dieren melk bij hun moeder dronken. Men ving de moederdieren, molk hen en liet ze weer los. Bij teveel melk bewaarden zij de melk in droge zakken, gemaakt van de magen van dode dieren. Door de achtergebleven maagsappen werd de melk wat dikker. Dit aten de mensen toen. Oftewel: kaas in zijn oervorm. Echt lekker zal het vast niet geweest zijn, maar deze brij vormde wel het begin van het product kaas zoals wij die nu kennen.

Verfijnen proces

Men leerde steeds meer en verfijnde het proces. De boeren van toen ontdekten dat melk zuur werd als je het bewaarde in een stenen pot en dat water en droge stof zich van elkaar scheidden. Door in de verzuurde melk een stukje maag van een kalf te stoppen, splitste deze massa sneller en konden de boeren het proces controleren. Ze voegden zout toe, zodat de smaak beter werd en de kaas langer te bewaren was. Zo is in de loop van de tijd het proces van kaas maken ontstaan.

Waar komt de naam kaas vandaan? 

Het woord kaas komt van het Latijnse woord Caseus. Ook cheese, Queso en Queijo zijn hiervan afgeleid. Fromage komt van Caseus formaticus, oftewel: kaas gemaakt in een vorm. In het Provencaals ontwikkelde dit woord zich tot formatge, wat later het Franse fromage en het Italiaanse formaggio ging heten.

De Romeinen verzamelden kaasrecepten en en verspreidden deze met hun legers over heel Europa. Tijdens de Romeinse bezetting leerden de volken uit de Hollandse streken van de Romeinen hoe zij kaas konden maken d.m.v. stremsel. Niet vreemd dus, dat het Latijnse woord Caseus verbasterd zou worden tot het Nederlandse woord kaas.

Middeleeuwen

In de Middeleeuwen werden de religieuze orden in Europa belangrijke centra van landbouwactiviteiten. Kaas was een belangrijk product door de vele vastendagen, wanneer men geen vlees mocht eten. De diverse kloosterorden en abdijen ontwikkelden vele soorten kaas. Vanaf de late middeleeuwen tot eind 19e eeuw ontwikkelde de kaasbereiding in de diverse Europese landen zich op verschillende manieren. In de Zwiterse bergen en Noord-Europa werden vooral harde kazen gemaakt, terwijl Frankrijk bekend werd om haar zachte kazen. Door de bloei van de handel en de steden werd kaas en gewaardeerd en economisch belangrijk voedingsmiddel. Kazen gingen de hele wereld over.